پژوهشگر ايراني:ابررساناها مزايايي بيشماري در زندگي بشر دارد
توكيو- برنده ايراني جايزه همكار پژوهشي از مركز بينالمللي فيزيك نظري ايتاليا گفت : ابررساناها مزايايي بيشماري در زندگي بشر دارند كه از جمله آنها كاهش اتلاف انرژي و آلودگيهاي ناشي از مصرف انرژي است.
ابررسانايي حالتي از مواد است كه در آن مقاومت الكتريكي به صفر ميرسد و به همين دليل ميتواند كاربردهاي زيادي در صنعت الكترونيك ،انرژي و پزشكي و ديگر موارد كاربرد داشته باشد.
دكتر حسين خسروآبادي روز دوشنبه در گفت و گو با خبرنگار ايرنا افزود :
كشف ابررسانايي متعارف (دماي پايين ) و دماي بالا انقلاب بزرگي را در زمينههاي فيزيك و الكترونيك در قرن بيستم ايجاد كرده است.
دانشجوي نمونه كشوري و دانشجوي برگزيده دانشگاه صنعتي شريف در سال ۱۳۸۳و برنده بورس جي .اس .پي .اس دولت ژاپن در مقطع فوق دكترا در زمينه جايگاه ابررسانايي خاطرنشان كرد: مزيت ابررسانايي نسبت به فلزات معمولي در اين مساله نهفته است كه بدون اتلاف توان الكتريكي قادر هستند كه جريان هاي بالايي رااز آن عبور دهند.
وي اضافه كرد: اين جريانهاي بالا ميتوانند در توليد ميدانهاي مغناطيسي بالا و الكترومگنتهاي قوي كه كاربردهاي بسياري در قطارهاي مغناطيسي معلق همانند شين كانسن (سريع السير) ، پزشكي همانند ام .آر.آي و شتابدهنده ها داشته باشند، ايفا كنند.
وي درمورد قطارهاي شين كانسن يا سريع السير كه هم اينك در بسياري از كشورها از جمله ژاپن كاربرد بسياري دارند، گفت : هنگامي كه قطارها را با ميدانهاي مغناطيسي ابررساناها معلق ميكنيم ، علاوه بر حذف نيروهاي اصطكاك ميتوانيم به سرعتهاي بسيار بالايي دست يابيم .
دانشجوي فوق دكتراي دانشكده علوم دانشگاه اوساكاي ژاپن خاطرنشان كرد:
برهمين اساس نيز در بسياري مواقع به منظور صرفه جويي در انرژي و هزينه بهتر است به جاي هواپيما از قطار استفاده شود.
خسروآبادي با بيان اين كه ميتوان از ابررساناها به دو صورت در پزشكي نيز بهره گرفت ، گفت : يكي استفاده از ميدانهاي بسيار قوي است كه توسط ابررساناها توليد ميشوند.
وي افزود: از اين روش در عكسبرداريهاي ام .آرا.آي استفاده ميشود كه با استفاده از اين روش ميتوان يك تصويري از مغز تهيه كرد و از روي آن به كاركرد و يا مشكلاتي كه ميتواند در مغز وجود داشته باشد، پي برد.
وي اضافه كرد: روش ديگر آن است كه ميتوان از قطعاتي بنام اسكويت كه نوعي قطعات هستند كه ميدان مغناطيسي بسيار كوچكي را ميتوانند اندازه گيري كنند، استفاده كرد.
دكتر خسروآبادي خاطرنشان كرد: با توجه به اين كه در قسمتهاي مختلف بدن آدمي جريانهاي الكتريكي بسيار كوچك و يا ذرات مغناطيسي كوچكي وجود دارد ، ميتوان با آشكاركردن و يا اندازهگيري اين ميدان مغناطيسي ،وجود اين جريانات و يا كاركردهاي آن عضو مورد نظر را مشخص كرد.
وي اضافه كرد: براي بررسي نحوه كاركرد مغز ، قلب ، شش و يا ديگر اعضاي بدن ميتوان از روش اندازهگيري ميدان مغناطيسي در نزديكي عضو استفاده كرد و اين كاربردي است كه با ديگر روشها قابل انجام نيست .
اين محقق نمونه فيزيك كشورمان درادامه با اشاره به چالشهايي در زمينه ابررسانايي وجود دارد ، گفت : باتوجه به اين كه ابررساناها در دماي پايين كار ميكنند، هزينههايي مربوط به خنكسازي وجود دارد.
دكتر خسروآبادي توضيح داد: يعني اگر بخواهيم از ابررساناها در زندگي روزمره خود استفاده كنيم ،لازم است كه دماي محيط آن ماده را تا دماي حدود ۲۰۰درجه سانتيگراد زير صفر كاهش دهيم كه اين مساله لزوما باعث ايجاد هزينههاي خنكسازي ميشود.
وي افزود: هزينههاي ديگر استفاده از ابررساناها مربوط به هزينههاي ساخت تكنولوژي و اين نوع مواد است ، چون ساخت اين مواد بايد در تحت شرايط خاصي انجام شود تا كاركرد لازم را داشته باشند و هر شركتي قادر به ارايه چنين تكنولوژي نيست .
وي اضافه كرد: برهمين اساس نيز تكنولوژي آن گران است و ساخت مواد نيز به نسبت ميتواند گران باشد كه همه اينها ايجاد هزينه ميكند.
وي ادامه داد: باتوجه به اين كه دراين روش اتلاف انرژي رااز دست مي دهيم و يا آن كه در حجم كمي ميتوان اين مواد را توليد كرد،يكسري صرفه هاي اقتصادي را نيز از اين طريق ميتوان به دست آورد كه در برخي مواقع غيرقابل مقايسه با روشهاي معمول كه در آن از سيمهاي مسي استفاده ميشود، است .
به گفته خسروآبادي ،هم اينك از نظر علمي اكثر كشورهاي جهان از جمله جمهوري اسلامي در اين زمينه فعال هستند و در كشورمان نيز فعاليتهاي متنوعي در اين زمينه آغاز شده است ، منتهي از نظر تكنولوژيكي و كاربرد خاص آن ، كشورهاي مختلفي روي كاربردهاي خاص مربوط به كشورهاي خود و باتوجه به نيازشان و يا پتانسيلهاي موجود در اين كشورها استفاده ميكنند.
وي گفت : ژاپن از جمله كشورهايي است كه با توجه به اين كه صنعت حمل و نقل براي آن بسيار مهم است و با توجه به كوههاي زياد و وضعيت جغرافيايي آن قادر نيست كه خطوط ريلي كافي ايجاد كند، قطارهاي شين كانسن براي چنين كشوري ميتواند بسيار مهم باشد.
وي توضيح داد: پروژههاي مشابه شين كانسن ژاپن در كشورهاي مختلف جهان از جمله چين ، فرانسه ،آلمان و روسيه نيز درحال اجرا است و حتي برخي كشورها نيز در حال تصويب و اجراي اين پروژه در كشورهاي خود هستند.
وي با بيان اين كه در زمينه پزشكي نيز بسياري از كشورها درحال سرمايه گذاري در اين بخش هستند، گفت : در ايران نيز از نظر تحقيقاتي كارهاي بسياري انجام شده اما از نظر كاربردي نياز به فعاليت بيشتري در اين زمينه است.
دانشجوي فوق دكتراي دانشكده علوم دانشگاه اوساكاي ژاپن بااشاره به وجود آزمايشگاههاي متعدد در ايران كه درحال انجام كارهاي تحقيقاتي و بنيادي در اين زمينه هستند، گفت : يكي از دلايلي كه كارهاي كاربردي زيادي در اين زمينه در ايران صورت نگرفته ، وجود منابع غني و ارزان انرژي در كشور است.
خسروآبادي با بيان اين كه صرفه جويي انرژي يكي از كاربردهاي خيلي مهم ابررسانايي است، افزود: در كشورهايي چون ژاپن كه منابع انرژي از جمله نفت و گاز در آنها بسيار گران است ، استفاده از تكنولوژي ابررسانايي از جمله ميتواند صرفه جوييهاي بسياري براي آنها به دنبال داشته باشد اما در ايران به دليل وجود منابع غني و ارزان دراين زمينه اين احساس شايد كمتر وجود داشته باشد و يا آن كه در آينده به آن توجه بيشتري كنند.




